Эцэст нь Гэрэгт Хаан номын аян замаа амжилттай гүйцэтгэж, Буддын шашны “Тулалдааны ялалтын Бурхан” цол хүртсэн. Гэхдээ ард түмний зүрх сэтгэлд тэр үүрд мөнхөд тэнгэрийг эсэргүүцсэн, гинжийг хагалсан, хязгааргүй эрх чөлөөг эрэлхийлсэн гэрэлт дүрс хэвээр үлдсэн юм.

Гэрэгтийн түүх нь тэнгэрийн захиргааг эсэргүүцсэн их бослогоос эхэлдэг. Тэрээр Тэнгэрийн хаан, Бөөн тэнгэрүүдэд захирагдахаас татгалзаж, өөрийгөө “Тэнгэртэй адил агуу” хэмээн өргөмжилсөн билээ. Түүний зэвсэг бол хувьсах чадвартай “Сармагчингийн ган таяг” байсан бөгөөд энэ нь түүний хүслээр томорч, жижигрэн, дэлхийг чичрүүлэх хүчтэй ажээ. Гэвч түүний бардам зан нь түүнийг ялагдалд хүргэсэн. Бурхан Багш өөрөө түүнийг гараараа дарагдан, уулын дор таван зуун жил хорьсон байна.

Хэрэв та “Монгол хэлээр Гэрэгт хааны тухай” бүрэн ном, урт туульс хайж байгаа бол “Сүнь Вогон монгол орчуулга”, “Баруун зүгийн аян зам монгол хэлээр”, эсвэл “Гэрэгт сармагчин тууль” гэх нэр томьёогоор хайхыг зөвлөе.

Монголчуудын хувьд Гэрэгт Хаан бол зөвхөн үлгэрийн баатар биш, харин юм. Түүний дүр нь Алтай, Хангайн нурууны агуй, хадны сүг зурагт, мөн монгол ардын домог, хуурчдын өгүүллэгт тусгагдсан байдаг. Хятадын “Баруун зүгийн аян зам” романы баатар тэр, монгол нүүдэлчдийн соёлд нэвтэрч, монгол ардын аман зохиолын “Гэрэгт сармагчин” хэмээх бие даасан дүр болон хувирсан.

>